|
Diyarbakır Evleri
Orantılar ve Modülasyon
Güzellik bir düzen ve orantı işidir. Bu uyumlu, bu uyumsuz derken mimarlıkta
gereci, boyutları, kitleyi, rengi ve öğelerin birbiriyle okşayıcı yaklaşımını
amaçlarız. Bir insanın gözü, burnu, ağzı çok güzel olabilir. Ancak biraraya
gelişleri o denli oyumlu olmayabilir. Mimarlık alanında da bu böyledir. Düzgün
bir geometrik şeklin (kare ve dikdörtgen) eni ile boyu arasındaki ilgiye orantı
denmektedir. Sözgelimi yapı sanatında bir kolonun çapı ile yüksekliği arasında
daima bir ilişki vardır. Klâsik Yunan Sanatı yapının plân ve yükseklikle ilgili
tüm ölçülerini kolon çapına göre irdeleyip matematiksel bağlantılara oturmuştur.
Dünya mimarlık tarihi, bunda geometriyi pergele bağlar. Selçuklu ve Osmanlıların
yaptığımız çok özel ve titiz çalışmalarda bu kültürün hiç de dışında
olmadıklarını, tersine Sinan’ın bunu daha da ileri götürerek kendine özgü
şablonlar (kalıp, orantı vb) kurduğu ve bunu ekibine öğrettiğini biliyoruz. Bir
kitlenin odanın veya onun ayrıntılarından pencerenin eni ile boyu arasında
matematiksel ilişki varsa bu ne kadardır ve Diyarbakır konutlarına ne denli
yansımıştır sorununu yanıtlamak gerekir.
|