Hüseyin PEYDA

Uygarlığın Doğduğu Şehir: Şanlıurfa

İlkçağdan Günümüze Urfa'da Sanat ve Edebiyat

Cumhuriyet Dönemi (1923-2000)

Hüseyin PEYDA (Oyuncu-Yapımcı-Yönetmen)

1922 yılında Urfa’da doğmuştur. Asıl adı Hüseyin Örmen’dir. Bir süre İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nde okumuştur. Türkoğlu adlı bir dergi çıkardı. Çeşitli işlerde çalıştıktan sonra sinemada karar kılmıştır. Kendi adına kurduğu üç film şirketinden ilki olan Örmen Film’i 1950’de (diğerleri Güney Film- 1961 ve Eydost Film-1972) kurduktan sonra 1950 yılında yönetmenliğini, prodüktörlüğünü, senaristliğini ve başrol oyunculuğunu kendisinin yaptığı “Söyleyin Anama Ağlamasın” adlı filmle sinemaya başladı.

Yönetmenliğini yaptığı birçok filmde oynadı. 14. Antalya Film Şenliği’nde Kara Çarşaflı Gelin filmindeki oyunuyla En Başarılı Yardımcı Erkek Oyuncu ödülünü kazandı.

Sinema kariyerinin en parlak yıllarını 1950-1960 yılları arasında yaşayan Hüseyin Peyda, bu yıllarda çektiği filmlerin önemli bir kısmına mekân olarak Urfa’yı seçti. Hüseyin Peyda, 40 yıl süren sinema hayatı boyunca Nuri Sesigüzel’den, Seyfettin Sucu’ya, İbrahim Tatlıses’ten Baki Tamer’e ve Mustafa Dişli’ye kadar bütün Urfalılarla pek çok filmde beraber çalıştı. 1960 yılından sonra filmlerde karakter oyuncusu olarak rol almaya başlayan Peyda, Türk sinemasının vazgeçilmez karakter oyuncularından biri oldu. Hüseyin Peyda’nın aralarında bulunduğu 1950 kuşağı ise filmlere ulusal motifler katmışlar ve daha da önemlisi, kameralarını stüdyolardan gerçek mekânlara çıkararak Türk insanına çevirmişlerdi. Yazık ki, Hüseyin Peyda kendine özgü bir sinema dili geliştirememiş ve o dönemde sinemaya başlayan Lütfi Akad, Atıf Yılmaz vs. yönetmenler sürekli kendilerini yenileyerek Türk sinemasının ufuklarını açarken o daha çok oyuncu ve yapımcı olarak sivrilmiştir. Buna rağmen Hüseyin Peyda, beyaz perdede çizdiği Anadolu tiplemeleriyle insanımıza ayna tutmuş ve sinemayı Anadolu insanına yakınlaştırarak çağdaşlarıyla beraber Türk sinema tarihindeki yerini almıştır.

1990 yılında İstanbul’da ölmüştür.

Çevirdiği filmlerden bazıları şunlardır:

Söyleyin Anama Ağlamasın (1950), Mezarımı Taştan Oyun (1951), Gelen Ağlar Giden Ağlar (1956), Mor Sevda (1961),





 
Bu site Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır.
Bu sayfa 844 kez gösterilmiştir.