İslâmi Dönem Sanat ve Edebiyatçıları

Uygarlığın Doğduğu Şehir: Şanlıurfa

İlkçağdan Günümüze Urfa'da Sanat ve Edebiyat

İslâmi Dönem Sanat ve Edebiyatçıları

Urfa’da İslâmi dönem sanat ve edebiyat genellikle din adamı, alim ve filozof çevresinde oluşmuştur. Özellikle Harran’ın ilim merkezi olarak dünyaya açıldığını, Şam, Bağdat ve Kahire ekseninde alimlerin birbirleriyle temasta olduğunu ilim, fikir ve sanat alanında alış verişlerde bulunulduğunu görüyoruz.

Bu havzada gelişen sanat ve edebiyat birbirine oldukça benzer bir görünüm arzeder. Zira bu havzada oluşan sanat ve edebiyat, içerik olarak birbirinden farklı ama sanat açısından birbirine yakın değişik kültürlerden meydana gelmektedir. Bu da bir arada bulunan Sabii, Süryâni, Yahudi, Hıristiyan ve Müslüman alimlerin birbirlerine olan derin hoşgörü ve diyalogundan kaynaklanmaktadır. Burada yapılan sanat ve edebiyatı dinsel olarak kesin çizgilerle birbirinden ayırmak mümkün değildir. Zira çok seslilik vardır, sanat ve edebiyat herşeyin dışında tutulmuştur. Örneğin; İslâmi dönem şair ve yazarlardan bazıları (Ebu İshak gibi), bazı kaynaklarda Müslüman, bazı kaynaklarda Sabii olarak geçmesi bu düşüncemizi doğrulamaktadır. Çünkü ele aldıkları bazı konuların, İslâm itikadıyla paralellik arzetmesi bizi bu düşünceye götürmektedir.

Yine İslâmın fethinden Osmanlıya kadar olan dönemde Urfa ve Harran, birçok istilalara (Haçlı Seferleri vs.) hâkimiyet kavgalarına sahne olmuş kısa ve uzun süreler değişik hâkimiyetler altında kalmıştır. Bütün bunlara rağmen, şehir kültürüyle yoğrulmuş, entellektüel düzeyi yüksek insanların yaşadığı Urfa ve Harran, çok zengin sanat ve edebiyat ortamını günümüze miras bırakmıştır. Ayrıca bu dönemde özellikle 11. ve 12.yüzyıllarda Harran havzasında ismi günümüze kadar gelebilmiş şair, yazar, hatip, hadisçi ve çeşitli dil bilen 17 kadın alime rastlamaktayız. Bu bize gösteriyor ki, o dönemlerde Urfa ve Harran, kültürel açıdan günümüzden daha da ileridir. Zira bundan yaklaşık bin yıl önce, kadınların aktif olarak sanat ve edebiyatta yer aldığı, ülkelerden ülkelere seyahat ettiğini görmekteyiz.

İslâmın fethinden Osmanlıya kadar Urfa'da doğmuş, yaşamış, bir vesileyle bu topraklarda sanat ve edebiyat yapmış ulaşabildiğimiz yazar ve şairler şunlardır:





 
Bu site Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır.
Bu sayfa 1078 kez gösterilmiştir.