Nezih Danyal - Bilgisavarlaştırılanlardan Mısınız?

Karikatür ve Bilişim

Nezih Danyal

Bilgisavarlaştırılanlardan Mısınız?

Karikatüre başladığım günlerde, gün gelecek dağ başında karikatür çizip, bunu dünyada dilediğin yayın organına gönderebileceksin, hatta istersen bir sayfa hazırlayıp bunu tüm dünyaya izletebileceksin deselerdi. Dahası, yine dağ başında dünyanın her yerinde yayımlanan yayın organlarındaki karikatürleri bir çırpıda izleyebileceksin deselerdi..

Herhalde Jules Verne yayıncılığa da el attı diye düşünürdüm.

Karikatürün iletişim aracı olabilmesi için iletilmesi, yani iletişim gereçleri gerekli. Başlangıçta elle çizilerek çoğaltılan karikatür, giderek tahta ve metala oyularak hazırlanan kalıpların basımıyla çoğaltıldı. Baskı teknolojisinin gelişimi sonucu foto-klişeler ve off-set kalıplar baskı tekniğine kalite getirdi, baskıyı kolaylaştırdı, hızlandırdı ve geldik günümüze.

Günümüzde gerek kültür, gerek teknolojide, insanlığın yararına daha iyisini üretebilme isteğinin hızı da mı arttı nedir, bilgi teknolojileri hızla gelişerek çağımızın uygarlığını belirlemekte. Bu gidişle tarım ve endüstri devrimleri, bilişim ve iletişim devrimi yanında tarih öncesi gibi anılacak.

21. yüzyıla kadar bir dünyamız vardı, dar geldi, bir de sanal dünyamız oldu. Artık karikatürlerimizi bu dünyada çizip, boyuyor, sanal yayın sayfalarında yayımlıyor, hemen tüm dünyaya iletebiliyoruz. Kağıt, kalem, boya, tahta, metal; artık hiçbiri bizim karikatürlerimiz için iletim aracı değil. Sanal olarak ürettiklerimizi CD denilen plastik kalıplara yükleyip geleneksel basılı yayın organlarına taşıyabiliyoruz, ya da istersek kendimiz basabiliyoruz.

Bu teknolojik gelişim içinde karikatürcünün de işi arttı. Karikatür çizmek için dünyada olup biteni bilmek gerekiyordu. İnternet hem bu gereksinimi karşıladı, hem de çizdiklerimizi hızla dünyaya yaydı.

Eğer karikatürlerinizi bilgisayarda çizip, boyamak istiyorsanız çizim ve boyama programlarını da bilmek zorundasınız. Bu da yetmiyor, dünyada izlediğiniz olaylar ne kadar hızlı gelişiyorsa, bilgi teknolojileri de o kadar hızla gelişiyor. Her dakika bilgisayar donanımları ve programları gelişiyor, yenileniyor, yenileri çıkıyor, bunları da izlemek gerekiyor. Ve de çok para!

Başlangıçta, bunlara zaman ayırmak, ortalama günde onaltı saat çalışmak zorunda kaldığınızda sıkılıp bilgisayarlaşıyorsunuz, kapat komutuna basıp 'Oh be’ diyerek kendiniz karikatürleşiyorsunuz. Bu aşamada bilgisayarlaşmış olarak kalma olasılığı da çabası!

Zamanla, nasıl ki işinize ne kadar bilgi gerekiyorsa o kadarını öğreniyorsanız, üretiminize de ne kadar bilgi teknolojisi gerekiyorsa o kadarını öğrenip, kullanıyorsunuz ve bu alemde yerinizi alıyorsunuz! 21. yüzyılın internet denen bu sanal dünyası, ‘Bilgi Çağı’nın bilgi dünyası olarak tanımlansa da, aslında Alis’in Harikalar Dünyası, yasaları, kuralları tam oluşmamış bir fırsatlar dünyası.

Gerçek dünyadaki gibi devlet izni, vergi, sansür hatta kira bile yok, çalma çırpma, terör, sabotaj serbest. Karikatürcüler için hem kullanılacak yeni bir alan, hem de yeni bir karikatür malzemesi.

Bilginin özgürce dolaşımı amaçlanan bu ortamda her ülkenin çizeri, kendi kültürünün kültür ve simge zenginliğiyle, kendi sorunlarını çizip yer edinebilecek mi, ilgi görebilecek mi? Küreselleşme denilen dünya görüşünün, popüler, tekelci kültürünün bir parçası olan, çizgilerle süslenmiş fıkraların altında eriyip gidecek mi?

Karikatürcüler, örneğin terör, açlık, çevre gibi güncel olan sosyal ve ekonomik dünya sorunlarının gerçek nedenlerini yüreklilikle çizebilecekler mi, çizdiklerine yer bulabilecekler mi, sürekli olabilecekler mi? Bilişim teknolojilerini üretenlerin, sponsorların, reklam verenlerin altında ezilip bu temel sorunları gülüp geçilen sorunlar olarak çizip insanlığı bu sorunlara yabancılaştıracaklar mı?

Başka bir dile gereksinimi olmayan kendisi bir dil olan karikatür, bir dünya dili olarak, bu sanal dünyada da iletişim aracı olma görevini sürdürecektir. Gelişen teknolojilerden yararlanarak yeni anlatım biçimleri kazanacak, başlangıçta çekilen yabancılıklar, acemilikler ve tartışmalar karikatürün konusu olacaktır.

İster yaşadığımız, ister sanal dünya, hangi dünya, hangi iletişim teknolojisi olursa olsun, bilgi donanımını geliştirip, düşünen, araştıran ve sorgulayan karikatürcüler gördükleri çelişik gerçekleri insanlığa ilettikleri sürece karikatür daha da gelişecektir ve insanlığa yararlı olacaktır.





 
Bu site Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır.
Bu sayfa 1797 kez gösterilmiştir.