Kümes Hayvanları ve Ürünleri

Malatya ve köylerinde kümes hayvanı olarak tavuk, horoz, hindi, ördek ve kaz beslenir. Kümes hayvanlarının barındığı yere “kümes” veya “pin” adı verilir. Tavukların aynı yerde yumurtlamasını temin etmek bakımından folluklara “pingel” denilen bir yumurta konur ve her zaman orada bekletilir. Yumurta kabuklarının kalın olmasını sağlamak için hayvanların içtikleri suya kireç kaymağı katıldığı da görülür.

Kümes hayvanlarından elde edilen ürünlerden kızartma, pilav, çorba, salata vb. yapılır. Yumurtadan börek, pasta vb. yapımında da katkı maddesi olarak faydalanılır. Çiğ yumurta sarısının aç karına içildiğinde faydalı olduğu bilinmektedir.

TAVUK DOLDURMA

Tavuk kesilir, ateşte ütülür ve kırklanır. (Temizlensin diye kırk defa içi suyla doldurulup boşaltılır.)

Bir kaba ciğeri, böbreği, taşlığı doğranır. Tavaya az yağ konup, soğan hafifçe kızartılır. Üzerine ciğeri, böbreği ilâve edilir. Biraz da pirinç eklenir ve o da hafifçe kavrulur. Az su eklenir, biraz daha karıştırılır. İç artık hazırlanmış olur.

Temizlenmiş, kırklanmış tavuğun içine bu iç doldurulup iplikle dikilir. Yağda kızartılır, sonra tencereye konulur, üstünü aşacak kadar su, yeterince tuz eklenip pişirilir. İstenilirse suyuna pilav da yapılır.

TAVUKLU PİLAV

Tavuk eti, tava içinde yağ yakılarak kızartılır. Önceden ıslanmış nohut, yağ, salça tiriti içine konur, üzerine kızartılmış tavuk bırakılır. Beraberce pişirilir.

Ayrı bir kapta pirinç pişirilir. Önceden pişirilmiş olan nohutlu tavuk didilip pilavın üzerine süslenir ve karabiber ekilerek servis yapılır.

TAVUK KIZARTMASI

Kesilen tavuğun tüyleri ya el ile yolunur ya da derisi yüzülerek temizlenir. Tavada yağ yakılır. Temizlenmiş tavuk bu yağda kızartılır. Yeşil biber, domates ve patlıcan doğranarak üzerine ilâve edilir. Yeterince tuz atılır. Bunlarla birlikte piştikten sonra ateşten indirilir. Parçalanarak tabaklara alınır ve servis yapılır.

HERSE

Bir tavuk temizlenir ve haşlanır. Bir miktar döğme yıkanır ve o da haşlanır. Tavuk ve döğme birlikte karıştırılarak iyice haşlanması sağlanır. Daha sonra üzerine yanmış tereyağı merhem gibi dökülerek yenilir.

EKŞİLİ YUMURTA

Bir kaşık kadar un biraz yağla tavada kavrulur. Kavrulduktan sonra ateşi söndürülmeden üzerine ayran dökülmeğe ve bir taraftan da karıştırılmağa başlanır. Yeteri kadar ayran döküldükten sonra üzerine iki yumurta kırılır. Tuzu ve döğülmüş sarımsağı da katılır. Biraz daha pişirildikten sonra ekşili yumurtanın üzerine tandır ekmeği küçük küçük doğranarak atılır ve karıştırılır. Arkasından servis yapılır.

UNLU KAYGANA

Yeteri kadar yumurta (ihtiyaca göre ayarlanır), bir kapta un ve karbonatla çırpılır. Başka bir tavada yağ yakılır. Çırpılmış yumurta yağın içine dökülür. Piştikten sonra alt üs edilip üst kısmın pişmesi de sağlanır. Her iki tarafı da piştikten sonra kaygana tabağa alınır üzerine bir miktar bal döküldükten sonra yenmeğe hazırdır.

UNLU KAYGANA (Şekerli Yapılışı)

Bir tabağa yumurta kırılır, içine karbonat, tuz ve un atılarak çırpılır. Bir tavada yağ eritilir, hazırlanan malzeme tavaya boşaltılır, kızarınca alınır. Üzerine toz şeker serpilerek yenilir.

KAYISI RAFADAN

Çiğ yumurta bir kaba konur, suyu konduktan sonra 4-5 dk. kaynatılır. Böylece yumurtanın içinin az pişmiş olması sağlanır.

RAFADAN YUMURTA

Çiğ yumurta suda 3 dk. kadar kaynatılır.

PİŞMİŞ YUMURTA

Çiğ yumurtanın suda 7-8 dk. kaynatılarak katı olarak pişmesi sağlanır. Kabuğunun çabuk soyulması için suya tuz atılır.

YUMURTA SALATASI

Yumurtalar suda pişirilip soyulur. Doğranır. İçine mevsimine göre maydanoz, soğan, marul, dereotu da doğranarak üzerine sıvı yağ gezdirilir, limon sıkılır. Tuzu ve acı biberi de serpilerek karıştırılır. Servis yapılır.

Bir başka hazırlanışı ise; salata hazırlandıktan sonra avuç içinde ovalanır ya da kaşıkla ezilir ve tabağa konularak servisi yapılır. Üzerine siyah zeytin de konulabilir.





 
Bu site Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır.
Bu sayfa 1336 kez gösterilmiştir.